logo-gantry

Toneelvrienden de Lo
vzw

hoofding-2017

"De koopman van Venetië"
van William Shakespeare,
vertaald en bewerkt door Piet Arfeuille,
herbewerkt door Jo Matthijs

Alle informatie over deze productie is terug te vinden bij onderstaande rubrieken.

Stuk

  • affiche2018-web

De koopman van Venetië

Samenvatting

Bassanio, een jonge edelman, leent via zijn vriend Antonio geld om indruk te kunnen maken op Portia, zijn droomvrouw. Antonio's kapitaal staat uit op zee, dus leent Antonio het geld bij Shylock, een joodse geldschieter. Deze heeft echter nog wat te vereffenen met Antonio, en neemt een bijzondere clausule in de overeenkomst op: als Antonio het geld niet op tijd terugbetaalt, heeft Shylock recht op een pond vlees uit het lichaam van Antonio.

Bassanio is niet de enige die belangstelling heeft voor Portia want ze is mooi en rijk. Haar overleden vader heeft daarom drie kistjes gemaakt, van goud, zilver en lood. In één kistje zit haar portret, en wie dat kistje kiest zal z'n dochter krijgen.

Door berichten dat zijn schepen zijn vergaan, kan Antonio het geld niet op tijd terugbetalen. Shylock wil daadwerkelijk een pond vlees uit het lichaam van Antonio snijden, en wel rond zijn hart. Bassanio komt met geld van Portia om hem vrij te kopen. Hij biedt zelfs het dubbele, maar volgens de overeenkomst hoeft Shylock dat in dit late stadium niet meer te accepteren, en dat doet hij ook niet. Het gerechtshof vindt Shylock wel erg meedogenloos, maar is bang voor precedenten als het de in de overeenkomst vastgelegde rechten schendt. Portia verschijnt aan het hof, vermomd als mannelijke rechtsgeleerde, en stelt dat Shylock alleen recht heeft op vlees en niet op bloed, dus als er toch bloed vloeit komt hij in moeilijkheden. Hierop geeft Shylock zich gewonnen.

Interpretatie

In de tekst is Shylock een jood. Volgens sommigen heeft het stuk dan ook een antisemitische strekking, maar dit wordt door anderen bestreden. Enerzijds wordt gesteld dat Shylock als een slecht mens wordt geportretteerd, anderzijds wordt juist de antisemitische houding van de christenen in Venetië in die dagen aan de kaak gesteld. Is de gedwongen bekering van Shylock aan het einde een overwinning of juist een vernedering voor de christenen? Shakespeare exploiteert het beeld van de stereotiepe jood weliswaar voor een komisch effect, maar Shylock is ongetwijfeld een complexere figuur dan de jood in Marlowe's The Jew of Malta. Shakespeare maakt hem menselijker door te tonen dat zijn haat het directe gevolg is van diens slechte behandeling door christenen.

(Bron: Wikipedia)

Verfilmingen

Dit stuk is opvallend dikwijls verfilmd, zowel voor televisie als voor de bioskoop. Enkele opvallende producties:

  • 1914: stomme film, geregisseerd door Lois Weber en Phillips Smalley. Lois Weber vertolkt ook Portia en was met deze film de eerste vrouwelijke regisseur van een avondvullende film in Amerika.
  • 1969: een onuitgebrachte televisiefilm geregisseerd door en met Orson Welles.
  • 1973:  Britse televisiefilm met Laurence Olivier als Shylock.
  • 2004: Amerikaanse film van Michael Radford met Al Pacino als Shylock, Jeremy Irons als Antonio en Joseph Fiennes als Bassanio.

Productie 2017-18

  • affiche2018-web